cografyam.org

Cografya Egitim Sitesi

DOĞA ve İNSAN

DOĞA VE COĞRAFYA

1.DOĞAL UNSURLAR

İnsanoğlu var olduğu günden beri çevresindeki doğal unsurlarla devamlı etkileşim içindedir. Doğada bulunan insanoğlunun elinin değmediği ve değiştirmediği her şey doğal unsur olarak adlandırılır. Doğal unsurlara örnek olarak; akarsu, dağ, ova, iklim, deniz, gökyüzü, taş verilebilir. Akarsu doğal unsurdur ama akarsu üzerine kurulan baraj doğal unsur değildir. İnsan elinin değdiği her şeyi yapay unsur olarak adlandırabiliriz. Taşın kendisi doğal unsurdur, taştan yapılan bir köprü doğal unsur değildir. Çünkü artık insan eli değmiştir. Doğal unsurların dünyadaki dağılımı insan yaşamı ve faaliyetleri üzerinde doğrudan etkilidir. Çok sıcak bölgede yaşayan insanların giyim ve ekonomik faaliyetleri ile çok soğuk bölgede yaşayan insanların giyim ve ekonomik faaliyetleri birbirinden çok ayrıdır.

 2.MUHTEŞEM DÖRTLÜ (DOĞAL ORTAMLAR)

 

Doğal unsurlar, dört doğal ortam içinde bulunurlar. Bu doğal ortamlar atmosfer, biyosfer, litosfer ve hidrosferdir. Bunlara muhteşem dörtlü adı da verilir.

Atmosfer(havaküre):Dünyamızı saran gaz küreden oluşur. Canlıların hayatlarınınım devamı için önemlidir. Yağmur, bulut, şimşek gibi doğal unsurlar bu doğal ortam içinde yer alır. Tüm iklim olayları atmosferde gerçekleşir.

Biyosfer(canlılar küresi):İnsan, bitki, hayvan ve diğer tüm canlılar biyosferi oluşturur. Canlıların yaşam süreçleriyle ilgili tüm olaylar biyosferde gerçekleşir.

Litosfer(taşküre):Kayaçların oluşturduğu doğal ortamdır. Kayaçların çözünmesi sonucu toprak örtüsü oluşur. Erozyon, heyelan, tüm tarım faaliyetleri litosferde gerçekleşir.

Hidrosfer(suküre):Okyanus, deniz, göl, akarsu ve tüm su kaynakları hidrosfer içinde yer alır.

Bu dört doğal ortam sürekli birbiriyle bağlantılıdır, birbirlerini tamamlarlar.

Coğrafya temelde fiziki coğrafya ve beşeri coğrafya olarak ikiye ayrılır. Şimdiki konularımız fiziki coğrafya kapsamında yer almaktadır.

COĞRAFYANIN UYGULADIĞI İLKELER

 Coğrafya hayatımızdaki merak ettiğimiz birçok sorunun cevabını vermektedir. Bu soruların cevabını verirken coğrafyanın neden-sonuç ilişkisine göre uyguladığı ilkeler vardırBu ilkeler: 

*Neden sorusu

*Dağılış

*İlişki-Bağlılık

Bu ilkeler sayesinde coğrafi unsurların cevabını daha çabuk buluruz. Ör: Çöl bölgelerinin bulundukları yerler, oluşum nedenleri, dağılışları, başka yerlerde benzer durumlar var mı?

 Coğrafyanın uyguladığı ilkeler

 Coğrafyanın bölümleri ve alt dalları ile yararlandığı bilim dalları konusu da ilginizi çekebilir...

Kaynak:9.sınıf Coğrafya ders kitabı(Lider Yayıncılık)

 

                                                                                           ANA SAYFA